Nel was 55 toen ze een cursus lezen en schrijven volgde. Ze was niet de enige. Ze was niet te oud om te leren. Nu leest Nel boekjes met haar kleindochter. Reizen doet ze ook, al twee keer vloog ze naar Canada. In de krant leest Nel wat er gebeurt in de wereld en daar praat ze dan over met de mensen die ze tegenkomt. In de bus bijvoorbeeld. Nel glundert. Nel is de gelukkigste vrouw van de wereld.

Dit is meneer Robles. Hij is de zoon van de burgemeester van Paramaribo. Zijn vader werd honderd jaar, zelf wordt hij minstens net zo oud. Hij is nu negentig en heeft dus nog even. Meneer Robles woont in een bejaardenhuis. Of nu ja, hij slaapt er. Hij eet daar heus niet hoor, koken kunnen ze er niet. En hij gaat er ook echt niet de hele dag in zijn kamer zitten, dan krijg je alleen maar problemen aan je hart. Nee, meneer Robles heeft wel wat beters te doen. Ook al passeerde hij de pensioengerechtigde leeftijd dertig jaar geleden al, het weerhoudt hem er niet van zijn werk als boekhouder te blijven uitvoeren. Zo komt hij nog eens ergens. Niet meer in Italië, Amerika en Duitsland, zoals vroeger. Maar wel in kantoren waar mooie meisjes werken. Van hem verwachten ze toch niet meer dat hij naar ze kijkt, dus dan kan hij mooi zijn gang gaan. Tussendoor vist hij dan voorzichtig naar complimentjes. ‘Kijk je uit dat je camera niet kapot gaat? Zo’n lelijke jood met een kromme neus.’ Ik zeg dat hij mooi is en hij vindt me een lieverd. Dag lieverd, zegt hij. Ik loop verder en glimlach naar de zon.

Er waren schoenen gestolen. De man was die dag gaan lunchen bij zijn vriend R. Hij had zijn dure schoenen uitgetrokken en ze netjes naast elkaar in het hoekje van de deurmat geplaatst. De andere man was wat later gekomen. De andere man had nooit dure schoenen, behalve als hij er gestolen had. Maar die hield hij nooit lang, binnen een mum van tijd had hij ze dan weer verkocht en van de opbrengst scoorde hij in de Hoogestraat 4 of 5 gram wit. De andere man had op deze dag de schoenen van de ene man niet ontzien. Vanaf de straat had de andere man kort naar de schoenen staan kijken. Hij was naar de deurmat gelopen en met de dure schoenen van de ene man uit het zicht verdwenen.

G. had de andere man gezien. Ze raakte hem al snel uit het oog, maar een uur later kreeg ze hem opnieuw in de gaten in het centrum van de stad. Stiekem achtervolgde ze hem en intussen belde ze R., bij wie de ene man eerder die dag was gaan lunchen. Ivo en ik zaten net even koffie te drinken, toevallig vlak naast R.’s huis, toen we het nieuws van de gestolen schoenen hoorden. We zagen R. in volle vaart in de richting van zijn auto rennen. Dag R., groetten we R. Kom mee, we gaan boeven vangen, riep R. gehaast, terwijl hij twee ijzeren staven en een springtouw in de auto gooide. Ivo en ik keken elkaar aan. Boeven vangen klinkt goed, zeiden we, en we sprongen ook in de auto.

Na telefonische confirmatie via G. van de exacte locatie van de andere man, kwam R.’s auto met gierende banden tot stilstand op twintig meter afstand van de plaats waar hij was gaan zitten. R. gaf Ivo het springtouw, sprong uit de auto en haalde een pistool tevoorschijn. De andere man bleef rustig zitten, maar sloot wel de versleten vuilniszak, waar hij zijn spullen in meedroeg. R. zwaaide met zijn pistool en riep bind hem, bind hem. Ivo keek van het springtouw naar de andere man en pakte zijn rechterarm. De andere man rukte zich los. Ik pakte het springtouw aan de kant waar op het lichtroze handvat een afbeelding van Assepoester stond en wikkelde het rond zijn linkerarm. Opnieuw rukte hij zich los. De andere man was inmiddels opgestaan en zo langzaamaan begon hij toch wel geïrriteerd te raken. Ik pakte de ijzeren staaf op en vroeg me af wat ik ermee moest doen. Hoe hard moet je slaan voordat je iemand per ongeluk dood slaat? Ik wist het niet en twijfelde. Er waren schoenen gestolen. Er was geen baby vermoord. Ik liet de ijzeren staaf voor wat hij was en greep nu met mijn handen de arm van de man, ik voelde zijn spieren aanspannen. Ik herinnerde me hoe Ivo’s armen voelden en hoe ik nog nooit naar een sportschool was geweest in mijn leven.

De andere man rende weg en R. loste een schot. Een waarschuwingsschot, maar de andere man begreep wel dat R. niet een man was om raak te schieten. Hard rennen kon hij echter niet en we hielden hem nogmaals staande. Ivo was duidelijk ook gaan nadenken over de ernst van het stelen van één paar schoenen en kwam rustig aanlopen met het springtouw in zijn hand, terwijl ik met vernieuwde bezetenheid de gespierde arm probeerde vast te houden. In de groep met omstanders bevonden zich twee beveiligingsmedewerkers. Eentje kwam bij ons staan en vroeg aan de andere man waarom hij zich niet wilde overgeven. Wij vroegen de beveiligingsmedewerker of hij ons wilde helpen de andere man naar het politiebureau te brengen. De beveiligingsmedewerker verontschuldigde zich. Hij wil zich niet laten binden, legde hij uit, terwijl hij met zijn hoofd naar de andere man knikte. Maar er zijn schoenen gestolen, zei ik. De beveiligingsmedewerker haalde zijn schouders op. Ik had het werk van beveiligingsmedewerkers totaal verkeerd ingeschat en de andere man zag zijn kans schoon. Hij sprintte ervandoor. R., Ivo en ik hadden de moed allang opgegeven. De beveiligingsmedewerker liep terug naar zijn werkzaamheden die voornamelijk bestonden uit het op verschillende manieren misbruiken van de macht die zijn uniform hem gaf. R. zei tegen Ivo dat hij op YouTube moest opzoeken hoe je een man moest vastbinden. Ik raapte het springtouw op. Assepoester keek me verwijtend aan.

In een land waar de politie niet veel meer uitvoert dan meisjes naroepen, het aftakelen van mensen die toevallig op een gezochte crimineel lijken en het uitdelen van de meest stupide bevelen aan willekeurige burgers, die vervolgens geen keuze hebben dan die op te volgen aangezien de politie hier alles behalve je beste vriend is, is het het wilde westen. Zo gaat dat nu eenmaal, wanneer de instantie die de orde en veiligheid moet bewaken liever een biertje drinkt, ben je genoodzaakt jezelf te verdedigen. Er was in Nederland een serie over de Surinaamse politie op televisie. Herinnert u zich dat nog? Enkele afleveringen lang zag u de agenten in Paramaribo misdrijven oplossen, vriendelijke woorden spreken tegen gedupeerde burgers en stoppen voor het zebrapad. U heeft iets heel bijzonders gezien dames en heren, u heeft de enige twee weken in de historie van de mensheid dat de Surinaamse politie zich naar behoren heeft gedragen, met uw eigen ogen kunnen volgen.

Ik:

Ik wil me graag belangrijk voelen
Eigenlijk moet je me vereren
Dat ik dan jouw godin ben.

Ivo:

.staart me aan.
.legt zijn hand op mijn buik.
Ook godinnetjes eten weleens bami!

Onze hond heet Tiger, is nu een jaar oud en ziet er in eerste instantie heel gevaarlijk uit. In eerste instantie, want eigenlijk is Tiger best een bangerik. Tiger had eerst nog een vriendje Wit, die moest verhuizen om het restaurant van de huisbaas te gaan bewaken en een broertje Fanta, die op een dag werd doodgereden. Daarna kreeg hij nog een nieuw vriendje, Sokjes, wat de vrolijkste hond was die ooit in deze wereld geleefd heeft, maar die ging dood aan één of andere ziekte die je krijgt wanneer je water drinkt waar ratten in gepist hebben. Dat is vies en moet je natuurlijk ook niet doen, maar daar geven vrolijke honden niet om.

Toen was Tiger heel eenzaam, wat resulteerde in een identiteitscrisis. Een serieuze. Tiger dacht dat hij een haan geworden was. Iedere ochtend bij het opgaan van de zon werden we wakker gemaakt door een hond die een poging deed tot kakelen. Heel. Hard. Vervolgens was hij dan zo moe van het misbakken kakelen dat hij heel de dag alleen en verdrietig op de trap lag te slapen.

Na een paar weken was het verdrietige en eenzame er een beetje afgesleten. Tiger heeft een nieuw levensdoel nu hij geen gezelschap meer heeft in zijn taak het huis te bewaken. Tiger gaat op avontuur.

Tiger is al vriendjes geworden met de twee honden van de overburen die veel stoerder zijn dan Tiger en al veel meer op avontuur geweest zijn. Die laten Tiger dan zien hoe je eerst heel lang kan stil staan voor het hek om dan opeens om te draaien en heel hard weg te rennen. Tiger houdt wel van heel hard rennen. Midden op de weg, liefst. Dat is nogal gewaagd aangezien autobestuurders in dit land denken dat ieder willekeurig stuk asfalt, met of zonder kuilen, in essentie een racebaan is. Dat hij ooit als kleine babypuppytiger is aangereden en dat nauwelijks overleefde en dat Fanta op die manier het leven heeft gelaten is Tiger allang vergeten. Fanta? Wellek?

Het spannendst vindt Tiger het om naar de supermarkt twee straten verderop te gaan. Op een dag stond hij opeens naast me in de supermarkt. Koekjes! Vlees! Dingen om kapot te maken! Springen! Inmiddels weet hij dat hij niet binnen mag gaan in de supermarkt, maar hij vindt het nog altijd leuk om naast de ingang te zitten, waar iedereen die langskomt dan heel bang voor hem is vanwege zijn looks, wat Tiger dan weer niet begrijpt, want hij is toch heel lief, wat ook zo is, maar leg dat maar eens uit aan een hond die drie weken geleden nog dacht dat hij een haan was.

Het grote probleem met naar de supermarkt gaan, is de straathonden die Tiger onderweg tegenkomt. Dat zijn namelijk heel gevaarlijke straathonden die denken dat de hele straat van hen is, wat eigenlijk ook zo is, en die dan gevaarlijk kijken naar Tiger. Tiger kijkt dan eens om zich heen en beseft dat hij er niet langs kan. Op veilige afstand gaat hij dan keurig zitten wachten tot de straathonden zin hebben om naar een andere straat te gaan, zodat hij er langs kan. En dat kan de hele dag duren, als je pech hebt.

Als Tiger na zo’n dag op avontuur geweest te zijn thuis komt, gaat hij altijd weer slapen. Of kleren van de waslijn trekken. Of voor onze deur poepen. Ik vraag me altijd af wanneer wij de hele dag weg zijn en dan op een gegeven moment terug komen, of Tiger dan denkt dat wij heel de dag bij de supermarkt gezeten hebben. En of hij zich dan afvraagt of het spannend was. En of we niet eerder terug konden komen omdat we moesten wachten tot de straathonden weggingen. Of we honger hebben.

Vorige week, toen Tiger weer eens vrolijk huppelrennend (ja, Tiger kan huppelrennen) de straat overstak, waarbij hij nooit oplet of er een auto aankomt of niet, werd hij opnieuw aangereden. Nu heeft hij een grote wond aan zijn poot en hinkt hij een beetje zielig over het erf. Op avontuur gaat hij voorlopig niet. Tiger is weer eenzaam en verdrietig, maar daardoor heeft hij nog beter geleerd om zielig te kijken en ontvangt hij bij deze wel de award voor grootste droeftoeter van het jaar. Hoera!

Huize Ashiana is het grootste bejaardenhuis van Suriname. De kamers zijn klein en worden meestal door twee personen bewoond. Naast de twee bedden, een wastafel en wat opbergmeubilair past er niet veel in de kamer. De meeste bewoners zitten buiten op een stoel naast de deur. Ze kijken uit over de tuin. In de ochtend wandelen ze naar de soos, waar ze met andere bewoners een spelletje scrabble kunnen spelen. Of dammen. Maar nu is het lunchtijd en wachten ze geduldig tot de zuster het eten komt brengen. Het eten komt, maar dat is vandaag niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

De regering heeft al twee kwartalen de subsidie niet uitbetaald, waardoor Huize Ashiana niet meer in staat is haar rekeningen te betalen. De leveranciers, die ook Sinterklaas niet zijn, zijn inmiddels vanwege achterstallige betalingen gestopt met leveren. Stichtingen en particulieren die van de problemen gehoord hebben, dragen hun steentje bij en het is een komen en gaan van mensen die gratis levensmiddelen bezorgen. Wat zakken brood, een tree eieren, tien pakjes boter, dertig potten pindakaas, vijftien kilo rijst… In Huize Ashiana is het voorlopig eten wat de pot schaft. Niet meer en niet minder.

De tekst en foto verschenen eerder in HP/De Tijd. Hier nog een keer voor iedereen die dat gemist heeft.

“Ik wist niet dat Desi Bouterse zo’n chille man was”, riep de 20-jarige Agatha Smith uit, enkele seconden nadat ze bij de veelbesproken president van Suriname op schoot belandde. De Nederlandse, die enkele maanden voor stage in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo verblijft, had gehoord dat Bouterse in het openbaar zou verschijnen en wilde hem nu ook wel eens met eigen ogen zien.

Het hoeft niet gezegd dat de nieuwsgierigheid van velen gewekt is als Bouterse ergens in het openbaar verschijnt. Zelfs als democratisch verkozen staatshoofd blijven zijn aantal publieke optredens beperkt. Daardoor verschenen bij de herdenking van de revolutie van 1980 niet alleen aanhangers van Bouterse en zijn Nationale Democratische Partij, maar ook heel wat nieuwsgierige toeristen en Nederlandse stagiaires. Met een groepje vriendinnen toog Agatha in de avond van 24 februari naar het ‘plein van de revolutie’ aan de Waterkant, waar Bouterse in verband met de ‘viering’ van 31 jaar staatsgreep, aanwezig zou zijn. Dat ze bij de beruchte Bouterse op schoot zou belanden, had ze niet kunnen voorzien.

Het groepje meisjes had tijdens de herdenking een plaatsje op de eerste rang weten te bemachtigen en leek zich niet zoveel aan te trekken van de historische en politieke gevoeligheid van de situatie. Met hun blikjes Parbo-bier in de hand applaudisseerden ze uitbundig tijdens de kransleggingen ter ere van de militaire staatsgreep in de Nederlandse oud-kolonie. Toen de dames de kans zagen om in de buurt van Bouterse te komen en foto’s te maken, lieten ze deze niet onbenut.

“Vlak nadat Bouterse op de bijeenkomst was aangekomen, verzamelden allerlei mensen rond hem om een foto te maken. Zo was hij aan het poseren met een klein meisje. Ik ben op dat moment in zijn buurt gaan staan, want ik wou ook wel met hem op de foto”, vertelt de Groningse vlak na de gebeurtenis. Ze is nog steeds zichtbaar aangedaan door wat haar net overkomen is. “Ik stond een beetje onwennig in de buurt, te wachten tot de foto genomen was. Plots zei Bouterse me dat ik anders ook wel op zijn schoot mocht gaan zitten. Ik wist eerst niet goed wat te doen en stond toch enkele ogenblikken te twijfelen. En toen heb ik het toch maar gedaan.”

Toen de studente facility management op de schoot van de voormalige dictator plaatsnam, brak luid applaus uit onder de aanwezigen. First Lady Ingrid Bouterse, rechts naast de president, aanschouwde schaterlachend het tafereel. Ook de vriendinnen van Agatha kwamen niet meer bij. “Zij heeft ook altijd geluk”, reageerde één van de andere stagiaires. De foto was minder dan een dag later een hit op het internet en haalde meer dan 20.000 views in 24 uur tijd. Dat bleef ook voor Agatha’s familie niet onopgemerkt, haar zus Marinka twitterde de volgende dag hierover: “Ik vind mijn zus een held”.

Wanneer we nog eens contact opnemen met Agatha, lijkt ze geschrokken van de aandacht en wil ze niet meer reageren. “Zelfs mijn zus werd al gecontacteerd door journalisten, met de vraag of ze hen mijn telefoonnummer in Suriname konden geven”, reageert ze nog kort. De reacties op internetfora en facebook zijn dan ook niet altijd zo positief. “Die stagiaires denken dat ze hier alles kunnen maken”, is de teneur in Suriname. Nederlanders vinden het vooral totaal niet kunnen om bij een moordverdachte en drugsveroordeelde op schoot te zitten voor een foto. Enkelen zien er de grap wel van in. “Kunnen we bij deze besluiten dat Desi Bouterse niet langer wrok koestert tegenover het voormalige moederland?”

Mijn hart houdt mijn hoofd vast. De aanvankelijk frisse lucht die door het openstaande raam de strijd zou aangaan met het gehamer van acht glazen wijn, zou een paard zijn als ik onderdeel was van een Grieks heldenverhaal; de wind transformeert in de maaimachine van de buurman, dwars door mijn hoofd, genadeloos en scherp. Ik heb geen spiegel nodig om te zien hoe mijn hoofd in bonkende stukken uiteenvalt op de stenen vloer. Boven me klinken de schelle tonen van pogingen een liedje van John Lennon te spelen op een piano die te lang niet gestemd is en het komt al weken niet verder dan de eerste zeven noten, daarna is alles vals. Een man op de radio vertelt vanuit Libië over bommenwerpers en een straaljager, waarvan hij even dacht dat deze uit de lucht kwam vallen, maar hij kon het niet goed zien. De presentator in Hilversum bevestigt, hij omschrijft hoe hij op een internationale televisiezender ziet hoe de straaljager bovenop een gebouw valt. Dit is 2011. De man in Libië vertelt dat er mensen dansen op straat. Technology Ahkbar, roep ik, omdat ik het Arabische woord voor technologie niet ken en het dan nog altijd beter klinkt in Engels, terwijl de wereld in één adem brandt en verzuipt, mijn liefde een wielerkoers kijkt en de maaier van de buurman onophoudelijk kleinere stukjes blijft maken van de hersenen die ik nog had. Waar alles luider roept en schreeuwt en stampt. Waar water mijn enige lichte verlichting is. Voor mij wel. Aqua Ahkbar. Mijn ogen vallen dicht als de wereld vergaat, maar morgen draait alles weer verder. Insha’Aqua.

Dag allermooiste jurk. Op internet. Op een site die niet in Suriname bezorgt. Zoals alle sites met mooie jurken. Ik hou van je. Ik zou je elke dag dragen, dicht op mijn huid. Je zou me gelukkig maken. Ik zou mijn blauwe pumps samen met jou dragen. Of toch mijn grijze slippers. Ik zou je fijne wasverzachter geven in de wasmachine. Je zou naar bloemetjes ruiken en ik zou je droog laten wapperen in de zwoele Surinaamse wind. Want dat is wind hier, zwoel. De hond zou naar je happen, maar ik hang je hoog genoeg, met mijn vrolijke geel-rood-blauwe wasknijpers. De hond bedoelt het ook niet verkeerd hoor, hij wil alleen maar spelen. Maar toch, voor de zekerheid, want de scheidslijn tussen spelen en iets compleet aan stukken scheuren is voor onze hond soms nogal onduidelijk. En als je droog bent en ik je dan draag, zorg ik voor bijpassende lippenstift. Als je wilt kan ik mijn lievelingsparfum verdelen tussen mijn huid en jou. Of niet, als je niet wilt.

Oh, weet je wat, ik draag je naar het feest van een vriend die over drie weken jarig is! En we kunnen natuurlijk kijken hoe je staat met een lint om je middel, onze middel, en, wacht ik zoek een mooi lint dat bij je past,

“Oeps! Google Chrome kan geen verbinding maken met deze website. Probeer het later nog eens.”

Fuck. Keiharde realiteit. Dit is Suriname, behalve dat je in Suriname geen mooie jurken mag, mag je er ook geen 24/7 internet om dan op z’n minst te kijken naar mooie jurken. In Suriname groeien er al spontaan fruitbomen in je tuin. In Suriname schijnt de zon al. In Suriname pluk je de allermooiste bloemen van de wereld langs de kant van de weg. Je kunt niet alles hebben.

En ik hou ook heel erg van fruit, bloemen, de zon en zwoele wind. Maar oh, de jurk. De jurk.